Leiderschap
Samen safe
Hoe kleine gewoontes het grote verschil maken
Hans van der Loo · Uitgeverij Thema · 2024 · 208 pagina's
Bespreking door Erik van der Veen · Gepubliceerd

Partnerlink. Jij betaalt niets extra.
In het kort
Hans van der Loo laat zien dat psychologische veiligheid geen groot programma is, maar het resultaat van honderden kleine gewoontes. Welke signalen geef je af, welke vragen stel je, welke reacties onderdruk je? De optelsom maakt het verschil tussen teams die groeien en teams die verstommen.
Ons oordeel in het kort
- Beoordeling
- 8.5/10
- Beste voor
- Leidinggevenden van teams met weerbarstige dynamieken
- Sla over als
- Wie een academisch werk zoekt over psychologische veiligheid
De kern
"Je kunt geen psychologisch veilige cultuur uitrollen. Je kunt wel, als leider en als team, dagelijks de kleine gewoontes kiezen die veiligheid dan wel onveiligheid produceren. Cultuur is gedrag, dagelijks herhaald."
De belangrijkste lessen
- 1
Je reactie is de cultuur
Hoe je reageert op fouten, slecht nieuws en afwijkende meningen bepaalt of mensen een volgende keer iets durven te zeggen. Elke reactie is een investering, positief of negatief.
- 2
Kleine signalen, groot effect
Vragen stellen, kwetsbaarheid tonen, erkennen dat je iets niet weet, minieme gewoontes die door herhaling grote culturele werking krijgen.
- 3
Veiligheid is niet conflictmijding
Psychologische veiligheid betekent dat mensen durven tegen te spreken, niet dat iedereen aardig blijft. Het is het vermogen om te strijden zonder de relatie te breken.
- 4
Leidinggevenden dragen disproportioneel bij
In een team met tien mensen levert één leider 80% van de cultuurbepalende signalen. Accepteer die asymmetrische invloed en gebruik hem bewust.
Waar gaat dit boek over?
Hans van der Loo, een bekende Nederlandse stem over high-performance teams en leiderschap, richt zich in Samen safe op psychologische veiligheid, het concept dat Amy Edmondson wereldwijd op de kaart zette. Van der Loo's eigen bijdrage is niet de theorie, maar de vertaalslag naar dagelijks gedrag: welke concrete gewoontes produceren veiligheid, en welke ondermijnen haar?
Zijn stelling: psychologische veiligheid is niet iets dat je organiseert met een trainingsprogramma of een cultuurcampagne. Het is het gevolg van honderden kleine keuzes die leiders en teamleden elke dag maken. Wie die keuzes bewust leert maken, verandert de teamdynamiek zonder dat er iets groots voor nodig is.
Praktische toepassing
Voor leidinggevenden biedt het boek een uitnodiging om het eigen dagelijkse gedrag onder de loep te nemen. De kleine gewoontes, hoe je een vergadering opent, hoe je reageert op fouten, hoe je omgaat met afwijkende meningen, zijn precies waar cultuur wordt gemaakt. Voor HR en OD is het een bron voor leiderschapsontwikkeling die niet op modellen maar op gedragsgewoontes stuurt.
Mijn oordeel
Koop dit boek als je leidinggeeft aan een team dat wat stroef loopt en voelt dat mensen niet alles zeggen wat ze denken, en als je bereid bent zelf te veranderen voordat je je team vraagt dat te doen.
Sla dit boek over als je Edmondson's werk al grondig verwerkt hebt of als je een academisch boek zoekt.
Transparantie: Deze bespreking is geschreven op basis van openbare bronnen. We werken de pagina binnenkort bij met onze volledige analyse na complete lezing.
Wel geschikt voor
- : Leidinggevenden van teams met weerbarstige dynamieken
- : HR- en OD-professionals
- : Scrum masters, team leads, kwaliteitsmanagers
- : Iedereen die de werken van Amy Edmondson al eens heeft gelezen
Minder geschikt voor
- : Wie een academisch werk zoekt over psychologische veiligheid
- : Managers die niet bereid zijn hun eigen gedrag aan te passen
- : Teams zonder leiderschap dat bereid is te investeren in cultuur
Sterke punten
- + Concrete, dagelijkse gedragingen in plaats van grote programma's
- + Van der Loo's ervaring als leiderschapscoach komt terug in voorbeelden
- + Toegankelijk voor praktische managers
Zwakke punten
- − Conceptueel deels herkenbaar uit Amy Edmondson's werk
- − Klein-fijn-karakter kan de grote impact onderschatten die sommige casussen eisen
- − Weinig harde data of onderzoek
Vergelijkbare boeken
- : The Fearless Organization, Amy Edmondson
- : Dare to Lead, Brené Brown
- : Radical Candor, Kim Scott
- : De kunst van psychologische veiligheid, Amy Edmondson (NL)
Lees ook
Teamveiligheid
Bas Kodden
Bas Kodden, hoogleraar Leiderschap aan Nyenrode, schrijft een compact en confronterend boek over teamveiligheid: een team is alleen veilig als de leider durft binnen te stappen op de momenten waarop het ongemakkelijk wordt. Geen programma, geen workshop, maar een ambacht dat je dagelijks beoefent.
Ook over leiderschap en organisatiecultuur

De magie van florerende teams
Floris Evers & Marjolein Prins
De magie van florerende teams plaatst naast het bekende verhaal van presteren een rustiger en wetenschappelijk gefundeerde tegenhanger: floreren. Voormalig Olympisch hockeyer Floris Evers en co-auteur Marjolein Prins vertalen het PERMA+4-model van de positieve psychologie naar de praktijk van Nederlandse teams. De kern: een team dat floreert, presteert duurzamer dan een team dat alleen op KPI's wordt gestuurd.
Ook over leiderschap
De vijf frustraties van teamwork
Patrick Lencioni
Patrick Lencioni vat de hardnekkigste reden waarom teams falen samen in een piramide van vijf opeenvolgende frustraties: geen vertrouwen, angst voor conflict, gebrek aan betrokkenheid, verantwoordelijkheid mijden en niet letten op resultaten. Geen managementtheorie maar een korte bedrijfsroman waaruit een glashelder werkmodel rolt dat ruim twintig jaar later nog steeds in MT-trainingen wordt gebruikt.
Ook over leiderschap en organisatiecultuur

Goeiegast
Martijn Verspeek & Eddy Buiting
Een Brabantse installateur uit Borkel en Schaft bouwt een bedrijf waar medewerkers én klanten enthousiast worden. Goeiegast vertelt hoe een 'doodgewone dorpsinstallateur' een verfrissend voorbeeld werd van ultieme medewerker- en klantgerichtheid, en wat andere ondernemers daarvan kunnen leren.
Ook over leiderschap en organisatiecultuur