Artificial Intelligence
This is not AI
Hoe je AI slim gebruikt en zelf blijft nadenken
Sanne Cornelissen · Spectrum · 2025 · 224 pagina's
In het kort
Sanne Cornelissen tegen de automatische AI-piloot: gebruik het gereedschap, maar verlies je eigen denken niet. Het boek helpt professionals om AI strategisch in te zetten zonder dat het hun oordeel, creativiteit en expertise uitholt.
De kern
“AI is geen vervanger van denken, maar een versterker ervan, alleen als je zelf blijft sturen. De grootste risico's zitten niet in wat AI doet, maar in wat jij stopt te doen.”
De belangrijkste lessen
- 1
Begin bij jouw denken, niet bij de prompt
Wie meteen naar AI rent, zet zijn eigen probleemoplossing uit. Formuleer eerst zelf waar je staat, wat je al weet en wat je wilt bereiken, daarna pas AI.
- 2
Verschil tussen versterken en vervangen
AI kan schrijven, samenvatten, brainstormen. Maar wat doe je stiekem níet meer zelf? Dat onderscheid bewust maken voorkomt atrofie van vaardigheden die je morgen nog nodig hebt.
- 3
Kritisch lezen is de nieuwe basisvaardigheid
AI-output klinkt vaak overtuigend, ook als hij fout is. Kritisch lezen, bronverificatie en tegenargumentatie worden belangrijker, niet minder belangrijk.
- 4
Bewaak je creatieve eigenheid
Standaardprompts leveren standaardoutput. Wie zichtbaar wil blijven, moet juist de eigen stem, hoek en invalshoek bewuster inzetten, AI versterkt patronen, dus ook middelmaat.
Waar gaat dit boek over?
Waar veel AI-literatuur vooral laat zien hoe je AI moet gebruiken, kiest Sanne Cornelissen een iets andere invalshoek: ze onderzoekt wat AI doet met je manier van werken, denken en creëren. This is not AI is een genuanceerd boek dat noch in hype noch in doemdenken vervalt, en dat precies daardoor goed landt bij professionals die AI al een tijdje gebruiken en zich ongemakkelijk beginnen te voelen over hun afhankelijkheid.
De titel is een knipoog naar Magritte's Ceci n'est pas une pipe: AI is een representatie, een gereedschap, geen zelfstandig denkend wezen. De verwarring tussen die twee is waar de auteur het over wil hebben, en waar de risico's vandaan komen.
Praktische toepassing
Voor kenniswerkers
De belangrijkste oefening: voor elke taak die je automatisch naar AI doorschuift, vraag jezelf: zou ik hier zelf iets leren als ik het zelf deed? Soms is het antwoord nee, en dan is AI de juiste keuze. Soms is het antwoord ja, en dan kun je het overwegen zelf te doen, óók als het langzamer is.
Voor managers
Managers halen het meeste waarde uit de passages over team- en organisatiegebruik. Welke afspraken maak je over AI? Welke taken blijven mensenwerk, zelfs als AI het kan? Wat gebeurt er met junior-ontwikkeling als alles wat zij normaal leerden, nu door AI wordt gedaan?
Voor creatieve professionals
Voor schrijvers, ontwerpers en strategen is dit misschien wel het meest bruikbare AI-boek op dit moment. De vraag is niet of je AI gebruikt, maar hoe je je eigen stem onderscheiden houdt in een wereld waarin AI-output overal is.
Sterke punten
De reflectieve toon is weldadig in een markt vol prompttrucs. Cornelissen neemt de tijd om vragen te stellen die veel AI-boeken overslaan.
Zwakke punten
Wie naar zijn bureau wil terug met een nieuwe workflow, komt bedrogen uit. Dit boek is meer kompas dan checklist.
Mijn oordeel
Koop dit boek als je AI dagelijks gebruikt en voelt dat je iets kwijtraakt, of als je nadenkt over hoe je team AI verantwoord inzet.
Sla dit boek over als je op zoek bent naar prompttemplates en concrete productiviteitstrucs.
Transparantie: Deze bespreking is geschreven op basis van openbare bronnen. We werken de pagina binnenkort bij met onze volledige analyse na complete lezing.
Wel geschikt voor
- : Kenniswerkers die AI gebruiken maar zich ongemakkelijk voelen bij de afhankelijkheid
- : Managers die na willen denken over AI-gebruik in hun team
- : Creatieve professionals die bang zijn hun eigen stem te verliezen
- : Beleidsmakers en HR-professionals die kaders moeten stellen
Minder geschikt voor
- : AI-enthousiastelingen die alleen meer workflows zoeken
- : Technische lezers die diepgang over modellen willen
- : Wie AI-sceptisch is en bevestiging zoekt
Sterke punten
- + Genuanceerd: geen hype, geen doemdenken
- + Aandacht voor de cognitieve en creatieve kosten van overmatig AI-gebruik
- + Praktische handvatten om bewuste keuzes te maken
Zwakke punten
- − Minder technisch dan andere AI-boeken
- − Sommige lezers zullen de reflectieve toon te filosofisch vinden
- − Vraagt zelfdiscipline om het advies ook echt toe te passen
Vergelijkbare boeken
- : Co-intelligentie, Ethan Mollick
- : The Shallows, Nicholas Carr
- : Digital Minimalism, Cal Newport
- : ChatGPT als tweede brein, Martin van Kranenburg