Psychologie
Mijn ego heeft altijd gelijk
Van zelfbedrog naar zelfkennis
Roos Vonk · Meulenhoff · 2024 · 272 pagina's
Bespreking door Erik van der Veen · Gepubliceerd
In het kort
Roos Vonk is één van Nederland's bekendste sociaalpsychologen. Ze laat met onderzoek en herkenning zien hoe ons ego ons voortdurend bedriegt, en wat je kunt doen om je eigen blinde vlekken tenminste een beetje zichtbaar te maken.
Ons oordeel in het kort
- Beoordeling
- 8.3/10
- Beste voor
- Leiders die willen voorkomen dat hun positie hen dommer maakt
- Sla over als
- Wie op zoek is naar snelle tips of levenswijsheid in 10 regels
De kern
"Het grootste obstakel tussen jou en jezelf is jouw ego. Zelfkennis is niet een bestemming, het is een voortdurende praktijk van eerlijker naar jezelf leren kijken."
De belangrijkste lessen
- 1
Iedereen vindt zichzelf bovengemiddeld
De meeste mensen rapporteren bovengemiddelde vaardigheden, zelfinzicht en moraal. Wiskundig kan dat niet, en dat is precies het punt.
- 2
Ego beschermt voor pijn, maar kost ook groei
Ons zelfbeeld is een constructie die we onbewust verdedigen tegen informatie die er niet bij past. Die bescherming blokkeert leren.
- 3
Feedback is een cadeau dat je zelden krijgt
Hoe hoger je positie, hoe minder eerlijke feedback je krijgt. Actief vragen, en vooral actief dóórvragen, is een zeldzame vaardigheid.
- 4
Klein eerlijk is groter dan groot bescheiden
Oprechte toegeving van een kleine fout zegt meer dan een hele rondgang van bescheidenheidsretoriek. Kleine kwetsbaarheid bouwt vertrouwen, grote bescheidenheid lijkt vaak performatief.
Waar gaat dit boek over?
Roos Vonk behoort tot de meest gelezen sociaalpsychologen van Nederland. In Mijn ego heeft altijd gelijk buigt ze zich over een thema dat iedereen raakt maar weinigen echt onderzoeken: hoe ons zelfbeeld tegen ons werkt, en wat je daartegen kunt doen.
Haar uitgangspunt is wetenschappelijk maar haar schrijfstijl is toegankelijk en regelmatig grappig. Vonk kan over ernstige dingen schrijven zonder zwaar te worden, en over lichte dingen zonder trivialer te worden dan het onderwerp verdient.
Praktische toepassing
Voor leiders is dit boek een waardevolle spiegel. Positie maakt mensen niet per definitie dommer, maar het stelt zelfinzicht wel op de proef: minder feedback, meer bevestiging, beperkter tegenspraak. Vonk geeft handvatten om daar bewust tegenin te gaan.
Voor coaches en HR-professionals is het een bron van taal en voorbeelden die je in gesprek met leiders kunt inzetten zonder te belerend te worden.
Mijn oordeel
Koop dit boek als je serieus in zelfontwikkeling zit en bereid bent je eigen voorspelbaarheid onder ogen te komen, of als leider die wil voorkomen dat de positie je blind maakt.
Sla dit boek over als je van 'gezond boerenverstand' houdt boven psychologisch onderzoek, of als je Vonk's eerdere werk al grondig hebt doorgewerkt.
Transparantie: Deze bespreking is geschreven op basis van openbare bronnen. We werken de pagina bij na complete lezing.
Wel geschikt voor
- : Leiders die willen voorkomen dat hun positie hen dommer maakt
- : Professionals die oprecht willen groeien in zelfinzicht
- : Coaches, therapeuten en HR-professionals
- : Iedereen die merkt dat anderen soms dingen over hem weten die hijzelf niet ziet
Minder geschikt voor
- : Wie op zoek is naar snelle tips of levenswijsheid in 10 regels
- : Lezers die psychologie als zweverig afdoen
- : Mensen zonder bereidheid zichzelf eerlijk onder de loep te leggen
Sterke punten
- + Vonk's combinatie van wetenschap en herkenning is zeldzaam
- + Humor die kritiek draaglijk maakt
- + Praktisch genoeg om mee aan de slag te gaan
Zwakke punten
- − Voor wie Vonk al jaren leest soms bekende stof
- − Sommige passages vragen geduld
- − Niet elk hoofdstuk landt even scherp
Vergelijkbare boeken
- : Thinking, Fast and Slow, Daniel Kahneman
- : The Righteous Mind, Jonathan Haidt
- : Ego is the Enemy, Ryan Holiday
- : Insight, Tasha Eurich
Lees ook
De onderhandelaar in jou
Roos Vonk
Sociaal psychologe Roos Vonk laat zien dat de meeste onderhandelingen niet stranden op de tegenpartij, maar op wat we zelf meebrengen aan tafel: het ego dat gelijk wil krijgen, de behoefte om aardig gevonden te worden, de haast om spanning weg te nemen. Een boek dat onderhandelen behandelt als een oefening in zelfkennis, niet als een tactisch spel.
Van dezelfde auteur
Tuurlijk heb je een ego
Bas Blekkingh
Bas Blekkingh, grondlegger van het Authentiek Leiderschap-gedachtegoed, bouwt in dit vervolg voort op zijn klassieker uit 2004. Zijn stelling: je hebt niet één ego, maar acht. En je ego is niet je vijand, het is een essentiële krachtbron zolang hij niet je kern overstemt. Praktisch, herkenbaar en gebaseerd op ruim 4.200 ego-scans onder Nederlandse leiders.
Ook over psychologie en persoonlijke ontwikkeling
Zo werkt de mens
Marc Vollebregt
Marc Vollebregt vertaalt klassieke en moderne psychologische inzichten naar werksituaties die iedereen herkent. Een toegankelijk boek voor wie beter wil snappen waarom collega's, klanten en je eigen brein doen wat ze doen.
Ook over psychologie en persoonlijke ontwikkeling
Denk opnieuw
Adam Grant
Denk opnieuw is Adam Grants pleidooi voor een vaardigheid die zwaar onderschat wordt: het bewust herzien van je eigen overtuigingen. Grant, Wharton-hoogleraar organisatiepsychologie, laat zien dat de meesten van ons denken als predikant, aanklager of politicus, en zelden als wetenschapper. Wie dat laatste wél leert, wordt een betere onderhandelaar, leider en beslisser, en heeft daarnaast meer plezier in het gesprek zelf.
Ook over psychologie en persoonlijke ontwikkeling