Digitale transformatie
Digitale Soevereiniteit
De weg verder met Digitale Transformatie in de Nederlandse overheid
Michiel de van der Schueren · Eigen beheer · 2025 · 288 pagina's
In het kort
Michiel de van der Schueren plaatst digitale transformatie van de Nederlandse overheid in een groter kader: niet alleen techniek en processen, maar ook soevereiniteit, afhankelijkheid en strategische autonomie in een wereld waarin data en clouds bij een handvol Amerikaanse bedrijven liggen.
De kern
“Digitale soevereiniteit is geen IT-onderwerp, het is een bestuurskundig vraagstuk. Wie de infrastructuur van een land niet controleert, controleert het land niet volledig.”
De belangrijkste lessen
- 1
Afhankelijkheid is een beleidskeuze
Dat Nederland leunt op een handvol Amerikaanse cloudproviders is niet gebeurd, het is gekozen, vaak impliciet. Die keuzes kunnen expliciet worden heroverwogen.
- 2
Soevereiniteit is niet isolationisme
Eigen controle over data en infrastructuur betekent niet dat je buitenlandse technologie afwijst. Het betekent dat je bewust kiest waar afhankelijkheid acceptabel is en waar niet.
- 3
De overheid zet de norm
Als de overheid kiest voor lokale of Europese alternatieven, ontstaat er markt. Als ze automatisch voor de grote Amerikaanse aanbieders blijft kiezen, verdampt die markt.
- 4
Transformatie vraagt politiek leiderschap
Digitale soevereiniteit is niet door IT-afdelingen te regelen. Het vraagt beleid, wetgeving en langetermijnbudgetten, aangestuurd door politieke top.
Waar gaat dit boek over?
Michiel de van der Schueren schrijft één van de weinige Nederlandse boeken over digitale soevereiniteit specifiek voor de overheid. De centrale vraag: hoeveel van de kritieke digitale infrastructuur van Nederland moet in Nederlandse of Europese handen zijn, en hoe realiseer je dat?
Het boek gaat voorbij de klassieke IT-verhalen. Het combineert strategie, geopolitiek, overheidsbestuur en techniek tot een integraal perspectief. Dat maakt het onderwerp bespreekbaar voor bestuurders en politici die het normaal aan IT-afdelingen laten.
Praktische toepassing
Voor overheidsbestuurders is dit een startpunt voor strategische discussies over cloud, data en softwareleveranciers. Voor beleidsmakers biedt het kader voor aanbestedingsbeleid en investeringen in Nederlandse/Europese alternatieven. Voor CIO's is het een manier om het gesprek met de top breder te maken dan operationele techniek.
Mijn oordeel
Koop dit boek als je bestuurlijke verantwoordelijkheid draagt in de publieke sector en de digitale afhankelijkheid beter wilt begrijpen om er keuzes in te maken.
Sla dit boek over als je geen affiniteit hebt met overheid of digitale infrastructuur, of als je een operationele IT-gids zoekt.
Transparantie: Deze bespreking is geschreven op basis van openbare bronnen. We werken de pagina bij na complete lezing.
Wel geschikt voor
- : Bestuurders in publieke en semi-publieke sector
- : Beleidsmakers rond digitalisering
- : IT-directeuren en CIO's in de overheid
- : Politici en adviseurs met digitale dossiers
Minder geschikt voor
- : Wie op zoek is naar operationele IT-gids
- : Lezers zonder interesse in publieke sector
- : Internationale lezers buiten Nederlandse context
Sterke punten
- + Eén van weinige Nederlandse boeken over dit onderwerp
- + Verbindt techniek met bestuur en politiek
- + Urgent onderwerp dat breder bespreekbaar moet worden
Zwakke punten
- − Onderwerp evolueert snel, sommige passages verouderen
- − Relatief niche voor commerciële lezers
- − Vereist enige voorkennis van overheid en IT
Vergelijkbare boeken
- : The Age of Surveillance Capitalism, Shoshana Zuboff
- : Platform Capitalism, Nick Srnicek
- : Digitale ontlezing, Jeroen Lemmens
- : Technology is Not Neutral, Stephanie Hare